Xác minh báo cáo kiểm kê KNK

I. GIỚI THIỆU DỊCH VỤ XÁC MINH BÁO CÁO KIỂM KÊ KNK

Trong bối cảnh Việt Nam và cộng đồng quốc tế đẩy mạnh chuyển dịch sang nền kinh tế carbon thấp, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” và tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp đối với biến đổi khí hậu, việc định lượng, kiểm kê và báo cáo phát thải khí nhà kính (KNK) ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quản trị doanh nghiệp, tuân thủ pháp luật, quản lý chuỗi cung ứng và hội nhập thị trường quốc tế.

Báo cáo kiểm kê KNK cung cấp thông tin về các nguồn phát thải, lượng phát thải và hấp thụ KNK của tổ chức trong một kỳ báo cáo xác định. Để các thông tin này có đủ độ tin cậy phục vụ quản lý, công bố hoặc cung cấp cho các bên liên quan, dữ liệu và tuyên bố về KNK cần được xem xét độc lập, khách quan và có hệ thống dựa trên các tiêu chí xác định.

Với định hướng “Kiến tạo niềm tin - Vững bước hội nhập”, GIC Việt Nam cung cấp dịch vụ xác minh báo cáo kiểm kê KNK được lập theo ISO 14064-1:2018 và/hoặc các tiêu chí kiểm kê KNK được thống nhất, nhằm đưa ra kết luận khách quan về việc thông tin KNK có được trình bày phù hợp với các tiêu chí áp dụng và có chứa sai sót trọng yếu hay không.

Tại Việt Nam, các cơ sở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê KNK do Thủ tướng Chính phủ ban hành theo từng thời kỳ có trách nhiệm tổ chức kiểm kê, lập và nộp báo cáo theo quy định pháp luật về giảm nhẹ phát thải KNK, bảo vệ tầng ô-dôn và các hướng dẫn kỹ thuật áp dụng cho từng lĩnh vực.

Trong bối cảnh đó, xác minh độc lập theo ISO 14064-3 giúp nâng cao độ tin cậy của dữ liệu và báo cáo kiểm kê KNK, đồng thời hỗ trợ tổ chức hoàn thiện hệ thống quản lý dữ liệu carbon. Kết quả xác minh theo tiêu chuẩn ISO không thay thế việc rà soát, thẩm định hoặc chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền; việc sử dụng kết quả xác minh cho mục đích tuân thủ phụ thuộc vào yêu cầu của văn bản hoặc chương trình áp dụng.

Thông qua hoạt động xác minh độc lập, GIC Việt Nam hỗ trợ tổ chức/doanh nghiệp:

• Nâng cao độ tin cậy, tính chính xác và minh bạch của dữ liệu và báo cáo kiểm kê KNK;
• Đánh giá tính đầy đủ và phù hợp của ranh giới tổ chức, ranh giới báo cáo, các nguồn phát thải và bể hấp thụ KNK đã được xác định;
• Đánh giá phương pháp định lượng, dữ liệu hoạt động, hệ số phát thải, giả định, phép tính và quá trình tổng hợp dữ liệu KNK;
• Phát hiện các sai lệch, thiếu sót và điểm yếu trong hệ thống thu thập, kiểm soát hoặc quản lý dữ liệu có thể ảnh hưởng trọng yếu đến thông tin KNK được báo cáo;
• Hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, hoàn thiện thông tin, số liệu và bằng chứng phục vụ việc lập, nộp báo cáo kiểm kê KNK theo quy định pháp luật Việt Nam và hướng dẫn kỹ thuật áp dụng cho từng lĩnh vực;
• Tăng cường độ tin cậy của thông tin cung cấp cho cơ quan quản lý, khách hàng, nhà đầu tư, công ty mẹ, đối tác và các bên liên quan trong chuỗi cung ứng;
• Tạo nền tảng dữ liệu đáng tin cậy cho quản trị ESG, xây dựng mục tiêu và kế hoạch giảm phát thải, quản lý carbon và chuẩn bị tham gia thị trường carbon hoặc các cơ chế liên quan đến phát thải KNK;
• Nâng cao năng lực quản trị dữ liệu carbon, hỗ trợ chuẩn bị dữ liệu phục vụ các yêu cầu của thị trường và chuỗi cung ứng quốc tế, bao gồm CBAM và các cơ chế carbon khác khi có liên quan.

Hoạt động xác minh của GIC Việt Nam được xây dựng và triển khai trên cơ sở các chuẩn mực quốc tế, tiêu chí xác minh và yêu cầu của chương trình áp dụng. Tùy theo mục đích, phạm vi và đối tượng xác minh, các chuẩn mực được áp dụng hoặc tham chiếu có thể bao gồm:

Đối với tổ chức xác minh và năng lực của đoàn chuyên gia:

• ISO/IEC 17029:2019 Đánh giá sự phù hợp – Nguyên tắc chung và yêu cầu đối với tổ chức xác nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận;
• ISO 14065:2020 Các nguyên tắc chung và yêu cầu đối với các tổ chức xác nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận thông tin môi trường;
• ISO 14066:2023 Thông tin môi trường – Yêu cầu năng lực đối với đoàn xác nhận giá trị sử dụng và đoàn kiểm tra xác nhận thông tin môi trường.

Đối với quá trình xác minh:

• ISO 14064-3:2019 Khí nhà kính – Phần 3: Quy định kỹ thuật và hướng dẫn kiểm tra xác nhận và xác nhận giá trị sử dụng các tuyên bố khí nhà kính;
• ISO 14064-5:2026 Khí nhà kính – Phần 5: Hướng dẫn về các hoạt động và kỹ thuật được sử dụng từ xa trong quá trình kiểm tra xác nhận và xác nhận giá trị các tuyên bố khí nhà kính;
• Các yêu cầu khác của chương trình xác minh hoặc chương trình KNK có liên quan.

Tiêu chí đối với báo cáo kiểm kê KNK có thể bao gồm:

• ISO 14064-1:2018 Khí nhà kính – Phần 1: Quy định kỹ thuật và hướng dẫn định lượng và báo cáo các phát thải và loại bỏ khí nhà kính ở cấp độ tổ chức;
• GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard, khi được khách hàng hoặc chương trình áp dụng lựa chọn;
• Các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về kiểm kê và báo cáo KNK, bao gồm danh mục cơ sở phải thực hiện kiểm kê, yêu cầu về lập và nộp báo cáo, cùng các quy định và hướng dẫn kỹ thuật áp dụng cho từng lĩnh vực;
• Các tiêu chuẩn, phương pháp, quy định của chương trình KNK, thị trường hoặc yêu cầu cụ thể khác phù hợp với mục đích sử dụng kết quả xác minh.

Trong quá trình lập và hoàn thiện báo cáo kiểm kê KNK theo ISO 14064-1:2018, tổ chức/doanh nghiệp có thể tham khảo ISO/TS 14064-4:2025 Khí nhà kính – Phần 4: Hướng dẫn áp dụng ISO 14064-1.

Khi báo cáo kiểm kê KNK được đăng ký xác minh, tiêu chí xác minh cụ thể được xác định trên cơ sở mục đích sử dụng thông tin KNK, nhu cầu của người sử dụng dự kiến, yêu cầu pháp luật và yêu cầu của chương trình áp dụng. Trước khi thực hiện xác minh, GIC Việt Nam thống nhất với khách hàng về tiêu chí áp dụng, phạm vi xác minh, kỳ báo cáo, mức độ đảm bảo và mức trọng yếu phù hợp với từng cuộc xác minh.

GIC Việt Nam áp dụng phương pháp xác minh dựa trên rủi ro và tính trọng yếu. Trước khi thu thập chứng cứ, GIC Việt Nam thực hiện phân tích chiến lược, đánh giá rủi ro và xác định mức trọng yếu để xây dựng kế hoạch xác minh phù hợp, tập trung vào các nguồn phát thải, dữ liệu, phương pháp định lượng và quá trình có khả năng phát sinh sai sót trọng yếu.

Tùy thuộc vào phạm vi, mức đảm bảo, tiêu chí áp dụng và đặc điểm hoạt động của tổ chức, quá trình xác minh có thể bao gồm:

• Xem xét ranh giới tổ chức và ranh giới báo cáo KNK;
• Xác định và đánh giá các nguồn phát thải, bể hấp thụ và các hạng mục phát thải trực tiếp, gián tiếp có liên quan;
• Đánh giá hệ thống thu thập, kiểm soát, tổng hợp và quản lý dữ liệu KNK;
• Kiểm tra dữ liệu hoạt động, hệ số phát thải, phương pháp định lượng, giả định, mức độ không chắc chắn và các phép tính;
• Truy xuất dữ liệu từ báo cáo kiểm kê KNK đến dữ liệu tổng hợp và hồ sơ, chứng từ hoặc bằng chứng ban đầu;
• Lấy mẫu và kiểm tra bằng chứng trên cơ sở đánh giá rủi ro;
• Phỏng vấn nhân sự có trách nhiệm và quan sát các hoạt động, thiết bị hoặc nguồn phát thải có liên quan;
• Thực hiện tính toán lại, đối chiếu và các thủ tục phân tích khi cần thiết;
• Đánh giá ảnh hưởng của từng sai sót và tổng hợp các sai sót so với mức trọng yếu đã xác định, làm cơ sở đưa ra kết luận xác minh.

Hoạt động xác minh được thực hiện với mức đảm bảo hợp lý (reasonable assurance) hoặc mức đảm bảo có giới hạn (limited assurance), theo thỏa thuận với khách hàng và phù hợp với tiêu chí hoặc chương trình xác minh áp dụng. Mức đảm bảo hợp lý cung cấp mức độ tin cậy cao hơn nhưng không phải là sự đảm bảo tuyệt đối; mức đảm bảo có giới hạn cung cấp mức độ tin cậy thấp hơn, với tính chất và phạm vi thủ tục xác minh tương ứng.

Trên cơ sở bằng chứng khách quan, đầy đủ và thích hợp thu thập được, GIC Việt Nam ban hành tuyên bố xác minh (Verification Statement), trong đó nêu rõ đối tượng được xác minh, phạm vi, kỳ báo cáo, tiêu chí áp dụng, mức đảm bảo, kết luận xác minh và các nội dung cần lưu ý hoặc hạn chế, nếu có.

III. TẠI SAO CHỌN GIC VIỆT NAM?

• Năng lực chuyên môn và phương pháp xác minh theo chuẩn mực quốc tế: GIC Việt Nam là tổ chức đánh giá sự phù hợp hoạt động theo các chuẩn mực quốc tế, với quy trình xác minh được xây dựng phù hợp với ISO 14064-3, ISO/IEC 17029 và các yêu cầu liên quan. Phương pháp xác minh dựa trên đánh giá rủi ro, tính trọng yếu và mức đảm bảo, giúp tập trung vào các nguồn phát thải, dữ liệu và nội dung có ảnh hưởng đáng kể đến độ tin cậy của báo cáo kiểm kê KNK.
• Đội ngũ chuyên gia có năng lực và am hiểu thực tiễn: Đội ngũ chuyên gia của GIC Việt Nam có kiến thức và kinh nghiệm trong các lĩnh vực môi trường, kiểm kê khí nhà kính, quy định pháp luật và kỹ thuật chuyên ngành. Chuyên gia được lựa chọn phù hợp với đặc thù hoạt động của từng doanh nghiệp, góp phần bảo đảm quá trình xác minh được thực hiện chuyên nghiệp, nhất quán và hiệu quả.
• Độc lập, khách quan và bảo mật: GIC Việt Nam cam kết duy trì tính độc lập, khách quan và liêm chính trong toàn bộ quá trình xác minh; kiểm soát các nguy cơ xung đột lợi ích và bảo mật thông tin của khách hàng theo các nguyên tắc của hoạt động đánh giá sự phù hợp.
• Gia tăng độ tin cậy của dữ liệu và hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị carbon: Hoạt động xác minh không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao độ tin cậy và tính minh bạch của báo cáo kiểm kê KNK mà còn giúp nhận diện các điểm cần tăng cường trong quá trình thu thập, kiểm soát và quản lý dữ liệu phát thải. Qua đó, doanh nghiệp có cơ sở tốt hơn để phục vụ công bố thông tin, quản trị ESG, xây dựng kế hoạch giảm phát thải và đáp ứng yêu cầu của khách hàng, chuỗi cung ứng hoặc các cơ chế carbon có liên quan.
• Dịch vụ chuyên nghiệp, linh hoạt và hiệu quả: GIC Việt Nam tổ chức hoạt động xác minh phù hợp với quy mô, lĩnh vực hoạt động, mức độ phức tạp và nhu cầu của từng doanh nghiệp. Quy trình được triển khai minh bạch, phối hợp chặt chẽ và tối ưu về thời gian, giúp doanh nghiệp sử dụng hiệu quả nguồn lực trong khi vẫn bảo đảm chất lượng và độ tin cậy của kết quả xác minh.